Çekim Modları ve Kullanım Alanları

0

İyi ve pratik fotoğraf çekebilmek için şüphesiz ki fotoğraf makinenizin birçok özelliği hakkında bilgi sahibi olmanız gerekir. Çekim modları, bu özellikler arasında ilk sırada gelir. Dört temel pozlama modu bulunmakta. Diyafram öncelikli, enstantane öncelikli, program ve manuel. Bu modlara ek, markalara göre farklı kontrol noktalarına sahip çekim modları bulunuyor.

Tüm modların ortak tek bir amacı vardır. Fotoğraf makinenizin ihtiyacı olan doğru miktarda ışığı yakalayarak doğru pozlanmış kareler elde etmek. Modlardan hangisinin yada hangilerinin sizin için en iyi olduğunu tecrübe ederek anlayabilirsiniz. Çoğunlukla Av modunun tercih edildiğini, P modunun ise en pratik mod olduğunu bilmelisiniz.

  1. Green Modu – Tam Otomatik Mod
  2. P – Program Otomatik Pozlaması
  3. Sv – Hassasiyet Önceliği Otomatik Pozlaması (ISO)
  4. Tv – Obtüratör Önceliği Otomatik Pozlaması (Enstantane)
  5. Av – Açıklık Önceliği Otomatik Pozlaması (Diyafram)
  6. TAv – Obtüratör ve Açıklık Önceliği Otomatik Pozlaması
  7. M – Manuel Pozlama
  8. B – Ampul Pozlama
  9. X – Flaş X-Senkron Hızı
  10. U1 U2 U3 Hazır Modları (User = Kullanıcı)

 

1. Green Modu – Tam Otomatik Mod

Yeşil mod olarak anılır. Pentax K-3’te RAW çekime izin verse de K-3 öncesinde imal edilmiş modellerde müdahale etme konusunda fazlasıyla katı bir mod. Öyle ki menülere erişim bile kısıtlanıyor. Bu mod ile üreticinin belirlediği standartlarda fotoğraf çekilebilir. Tam otomatiktir.

Ne zaman kullanılmalı?

Fotoğrafçılığa yeni başladıysanız sizin için kurtarıcı bir mod olabilir. Işığın değişken olduğu, neyi neye göre ayarlamanız gerektiği konusunda hakimiyetiniz azaldığında fotoğraf makinenizi bu moda alarak anı kurtarabilirsiniz. Fakat amatörlüğü üstünüzden attığınızda sizi bir hayli kısıtlayacağından pek tercih etmeyeceğinizden emin olabilirsiniz.

 

2. P – Program Otomatik Pozlaması

En kapsamlı olan ve bu nedenle en pratik olan mod P modudur. Aşağıda anlatacağım Av, Tv ve Sv modlarını kapsadığı gibi bu modlara öncelikli değerler vermemize olanak sağlıyor.

Fotoğraf makineniz;

  • Iso değeri ile oynarsanız Sv,
  • diyafram değeri ile oynarsanız Av,
  • enstantane değeri ile oynarsanız Tv,
  • hiçbir değere müdahalede bulunmazsanız Green,

moduna alınmış gibi çalışıyor. İhtiyaca göre Sv, Av, Tv veya Green modlarına ihtiyaç duyabilir, modlar arası geçiş ile zaman kaybedebilirsiniz. P modu bu 4 modu kapsaması ile en pratik mod olarak karşımıza çıkıyor.

P modunun kapsam alanı sadece bu değil. Modun çizgisi de değiştirilebiliyor. Eğer P modunda herhangi bir müdahalede bulunmazsanız P modunun hangi çizgide çalışmasını da belirleyebiliyorsunuz. Çizgi seçenekleri:

  • Otomatik – Fotoğraf Makinesi Uygun Ayarları Belirler
  • Normal – Temel Otomatik Pozlama
  • Yüksek Hız Öncelikli – Enstantaneyi Hızlandırma Öncelikli
  • Yüksek Alan Derinliği Öncelikli – Kısık Diyafram Öncelikli
  • Düşük Alan Derinliği Öncelikli – Açık Diyafram Öncelikli
  • MTF – Objektifin MTF Değerlerine Göre İdeal Pozlama

SMC PENTAX-FA 1:1.4 50mm objektif ile aynı doygun ışıklı ortamda seçilen pozlama çizgiler ve fotoğraf makinesi tarafından seçilen örnek değerler tablosu aşağıdaki gibidir.

Çizgiler/Değerler Enstantane Diyafram
Otomatik 750 8
Normal 750 8
Yüksek Hız Ö. 2000 4
Yüksek Alan Derinliği Ö. 180 16
Düşük Alan Derinliği Ö. 2000 4
MTF 1500 5,6

P modu ne zaman kullanılmalı?

Fotoğraf makinesine hakimiyeti yüksek olan kullanıcılar için konser, açık hava sporları yada manzara gibi birbiriyle bağlantısı olmayan hemen hemen her ortam için uygundur. Fakat fotoğraf makinesine hakimiyetiniz yüksek değilseyanlış ayarlamalar nedeniyle yüksek alan derinliği ihtiyacınızda, düşük alan deriliği gibi hatalı sonuçlarla karşılaşabilirsiniz.

 

3. SV – Hassasiyet Önceliği Otomatik Pozlaması (ISO)

Adından da anlaşılacağı üzere bu mod, fotoğraf makinenizde hassasiyeti seçmenize izin verir ve seçmiş olduğunuz hassasiyet değerine göre de fotoğraf makinenizin enstantane ve diyafram değerlerini kombine etmesini sağlar. Düşük ışık koşullarında hassasiyet değerlerini arttırmamanız durumunda yada yüksek ışık koşullarında hassasiyet değerini düşürmemeniz durumunda olumsuz sonuçlarla karşılaşabilirsiniz.

Aşağıda bulunan tabloda normal şartlar altında yeterli olan ışık şartlarında ISO tercihlerinde unutulmuş yada hatalı seçilmiş şartlar sıralanmıştır. Özellikle 1600 ve 3200 ISO seçimlerinin yanlış olduğunu görmeli bu tip durumların kumlanmaya davetiye çıkaracağını unutmamalısınız.

ISO/Değerler Enstantane Diyafram Doğruluk
100 180 2
200 180 2,4
400 250 3,5
800 350 4 x
1600 500 4,5 x
3200 750 5,6 x

Sv modu ne zaman kullanılmalı?

Portre çekimlerinde yada mimari çekimlerde kumlanma istenilmesi gibi ekstrem durumlarda kullanılabilir. Hassasiyet değerlerine paralel fotoğraf makinenizin kumlanma miktarı hakkında bilgi sahibi olmanız gerekiyor. Normal kulanıma uygun değildir.

 

4. Tv – Obtüratör Önceliği Otomatik Pozlaması (Enstantane)

Enstantane hızını seçmenize izin verir. Seçtiğiniz enstantane değerine göre doğru pozlama için gerekli olan diyafram değerini fotoğraf makineniz kendi belirler. Eğer ışık seviyesi çok düşük ve objektifinizin en açık diyafram açıklığından fazlasına ihtiyacınız varsa ISO değerini arttırmalısınız. Fotoğraf makinesinde modelden modele göre değişse de ortala 800 ve üstü ISO değerlerinde kumlanmanın rahatsız edici boyuta gelebileceğini bilmelisiniz. Güncel üst segment modellerde 3200 ISO’ya kadar kumlanma tolere edilse de eski model fotoğraf makinelerinde 800 ISO’da dahi rahatsız edici kumlanma olabilir.

Ne zaman kullanmalı?

Hareketi dondurmak yada hareketi yakalamak istediğinizde kullanmalısınız. Şelaleden akan suyu süt kıvamında göstermek istediğinizde yada akrobasi show yapan motorsikleti havada durağan şekilde yakalamak istediğinizde kullanabilirsiniz. Aşağıda ki fotoğrafta enstantane değeri 1/2500 olarak ayarlanmıştır.

Aşağıda bulunun fotoğraf, hemen yukarıda bulunan fotoğrafın aksine düşük enstantaneye ile çekilmiştir. Enstantane 10 saniye ile bu sonucu alabilirsiniz.

 

5. Av – Açıklık Önceliği Otomatik Pozlaması (Diyafram)

Diyafram öncelikli mod, enstantane öncelikli modun tam tersi şekilde işler. Adından da anlaşıldığı gibi bu mod, diyafram değerini seçmenize izin verir ve seçtiğiniz diyafram değerine göre doğru pozlama için gerekli olan enstantane değerini fotoğraf makinenizin kendi belirlemesini sağlar. Objektifinizin en açık diyafram değerinde alacağınız imaj performansı düşük olabilir. O nedenle en açık diyafram değerinden 1 yada 2 basamak kısık diyafram seçmenizde fayda var. Benzer durum kısık diyafram için de geçerlidir. 1:16 diyafram değerinden daha kısık diyafram değeri seçmeniz durumunda alacağınız imaj kalitesi de olumsuz etkilenecektir. Bu durum yüksek kaliteli olan limited serisi lensler için geçerli değil.

Örnek:

  • SMC PENTAX-FA 1:1.4 50mm objektifin diyafram aralığı 1:1.4 ile 1:22’dır.

Kullanılması tavsiye edilen değer aralığı 1:2 ile 1:16’dır.

  • SMC PENTAX-FA 1:2.8 28mm objektifin diyafram aralığı 1:2.8 ile 1:22’dır.

Kullanılması tavsiye edilen değer aralığı 1:3.5 ile 1:16’dır.

Ne zaman kullanılmalı?

Alan derinliğinin öncelik taşıdığı durumlarda kullanılmalı. Yakın çekimde yüksek alan derinli ihtiyacından dolayı fotoğraf makinesi kısık diyaframa değerinde tutulmalı. Yada manzara çekimlerinde objektifinizin en iyi imaj performansı sunduğu değer 1:8 ile 1:11 arası olduğundan fotoğraf makinesi bu aralık değerlerde tutulmalı. Portre çekimlerinde genellikle düşük alan derinliği yani açık diyafram tercih edilir. Fakat eğer ki limited lense sahip değilseniz en açık diyafram değerinden en az 1 basamak diyaframınızı kısmanızda fayda var.

 

6. TAv – Obtüratör ve Açıklık Önceliği Otomatik Pozlaması

TAv (Tv + Av) modunda seçilen enstantane ile diyafram değerine göre doğru pozlama için gerekli olan ISO değerini fotoğraf makineniz kendi belirler. Değişken ışık şartlarında, değişmeyen minimum enstantane ve diyafram ihtiyaçları fotoğraf makinesinde belirtilmesi yeterlidir. Fotoğraf makinesi doğru pozlama için ISO değerini kendi belirler.

Ne zaman kullanılmalı?

Özellikle spor müsabakaları ve konserler gibi ışık şartlarının değişken, ihtiyaçların ise sabit olduğu yerler için idealdir.

 

7. M – Manuel Pozlama

Manuel mod fotoğrafçılık tarihinin ilk modudur. Enstantane, diyafram yada ISO değerlerini fotoğraf makinesinde ayrı ayrı belirtmelisiniz ve bu değerler siz değiştirene kadar asla değişmezler. Pozlama riskinin en fazla olduğu mod manuel pozlama modudur. Genel kullanıma uygun değildir.

Ne zaman kullanılmalı?

Özel ışık kullanımı gibi pozlamanın sabit olduğu durumlarda kullanılmalıdır. Stüdyo çekimleri yada harici ışık kullanımı ile yapılan makro çekimleri için uygundur.

 

8. B – Ampul Pozlama

Fotoğraf makineleri en uzun 30 saniye pozlama imkan sağlar. Ampul pozlama ise 30 saniyenin yeterli gelmediği, ihtiyacın çok daha fazla olduğu durumlarda tripod ve kumanda ile kullanılmalıdır. Cihaz tripod üzerinde sabitlenmeli ve kumanda yardımı ile pozlama başlatılmalıdır. Dakikalarca ve hatta saatlerce pozlama mümkündür. Diyafram ve ISO değerlerini fotoğraf makinesine belirtmeniz gerekiyor.

Ne zaman kullanılmalı?

Gece yıldız pozlama yada gündüz ND filtre yardımı ile hareketin olduğu yerlerde hareketi dondurmak için kullanıma uygundur. Aşağıda ki yıldız pozlaması 24mm objektif ile FF sensöre sahip cihazda çekilmiştir. Exif bilgileri ise enstantane 6465 saniye, diyafram 1:2.8 ve ISO 100 şeklinde.

 

9. X – Flaş X-Senkron Hızı

Harici elektronik flaşlı çekimler için gereklidir. Perdenin açılış kapanış süresi içinde flaş senkronize olur. Perde hatası olmaz. Enstantane müdahalesi mümkün değildir. Işık kaynağının miktarı ile diyafram ve ISO değerlerine müdahale ederek doğru pozlama bulunmalıdır.

Ne zaman kullanılmalı?

Elektronik flaş kullanımı için idealdir. Flaş ile obtüratörün (perdenin) senkron çalışmasını sağlar.

Yazar Hakkında

TozluMERCEK.com’un kurucusu ve yazarı. Ayrıca Red & Leica hayranı. Teknolojiyi yakından takip eder. Fotoğrafçılık alanı ilgisi ise büyük dededen kalma miras.

Yorumlar